Jeroen Nederlof over overwegen

Een paar jaar geleden kreeg ProRail de opdracht het aantal dodelijke slachtoffers bij ongevallen op overwegen voor 2010 te verminder van 48 naar 24 per jaar. En het goede nieuws is, dat is nu al gelukt.
Jereon Nederlof
In het Programma Verbeteren Veiligheid Overwegen is hard gewerkt aan het vervangen van automatische Knipperlicht Installaties (AKI’s) op overwegen door mini-AHOB (automatische halve overwegbomen), er zijn proeven gedaan met volledige afsluiting en de zichtbaarheid van de waarschuwingsapparatuur is verbeterd.
Goed nieuws dus. Maar kunnen we dat niveau handhaven als het verkeer en de dienstregeling drukker wordt? In een voordracht voor de Nederlandse sectie van de IRSE (Institution of Railway Signal Engineers) een genootschap van deskundigen op het gebied van spoorweg beveiliging vertelde Jeroen Nederlof, de overwegen expert van ProRail daar wat meer over.
Statistiek plegen op ongevalscijfers is moeilijk, omdat er gelukkig te weinig van zijn om die analyses toe doen. Maar toch lijken er trends te zijn. Zo ziet Prorail bijvoorbeeld dat op overwegen direct bij een station of halte en op overwegen die daar zo’n 600 a 700 meter vanaf liggen, de kans op een dodelijk ongeval duielijk hoger is dan op andere overwegen. Hoe komt dat? Een theorie, die aansluit bij recent onderzoek van de inspectie van verkeer en waterstaat (IVW) is dat mensen die dicht bij een overweg wonen meer geneigd zijn risico’s te nemen, omdat ze menen de situatie te kennen. Als een overweg wat langer dichtligt bijvoorbeeld, kunnen ze eerder besluiten om of onder de bomen door te gaan. En dat loopt niet altijd goed af, bijvoorbeeld als er een extra of een vertraagde trein op het nevenspoor nadert. En de spreiding in sluitingstijden bij overwegen dichtbij stations is groter dan elders, omdat de tijd die een trein langs het perron doorbrengt terwijl reizigers in en uitVz jan Oonincx bedankt Jeroen Nederlofstappen varieert.
Verder onderzoek moet uitwijzen of deze theorie klopt. Maar als het waar is kan er en probleem zijn omdat er een trend bestaat in nieuwbouwwijken extra haltes aan het spoor te bouwen en die halte moet bereikbaar worden...met een overweg! Verder zouden aanpassingen in de dienstregeling etc. ongeduldige types kunnen verrassen.
Hoe dat ook zij, een ding is duidelijk, om het aantal ongevallen nog verder terug te brengen zal moeten worden gezocht naar methoden om het publiek meer bewust te maken van de risico’s die overwegen nu eenmaal inhouden en naar maatregelen die de voorspelbaarheid van de sluitingstijden vergroten. Zodat irritatie door lang dichtliggen voorkomen wordt en onverantwoord gedrag van verkeersdeelnemers dus niet uitgelokt wordt. Want alle overwegen vervangen door tunnels lijkt onhaalbaar.